Ontvang de nieuwste inzichten en updates gewoon in je inbox.
Goud speelt al eeuwen een bijzondere rol in de wereldeconomie. Ook vandaag de dag is dat zo. In de afgelopen vijf jaar zijn centrale banken over de hele wereld namelijk veel meer goud gaan kopen dan daarvoor. In dit artikel leggen we uit hoe dat is gegaan en welke economische en politieke redenen daarachter zitten.
Een centrale bank is de bank van een land of een groep landen. Denk aan De Nederlandsche Bank of de Europese Centrale Bank. Zo’n bank bewaart een deel van het nationale vermogen. Dat doet zij niet alleen in vreemde valuta, zoals dollars, maar ook in goud. Dit goud noemen we de goudreserve. Het is een soort spaarpot voor moeilijke tijden. Goud heeft een belangrijk voordeel: het is van niemand anders afhankelijk. Een land kan het niet zomaar bijdrukken, en de waarde ervan zakt niet in als het vertrouwen in een munt daalt.
Tot een paar jaar geleden kochten centrale banken samen ongeveer 470 ton goud per jaar. In 2022 veranderde dat plotseling. In dat jaar kochten zij ruim 1.080 ton goud, de grootste hoeveelheid sinds 1950. In 2023 volgde 1.037 ton en in 2024 opnieuw ongeveer 1.045 ton. Drie jaar op rij werd dus meer dan 1.000 ton gekocht. In 2025 lag het iets lager, rond 863 ton, maar dat was nog altijd veel meer dan het gemiddelde van de jaren daarvoor. Polen was in 2025 de grootste koper en voegde meer dan 100 ton toe aan zijn reserve. Ook landen als China, India en Turkije kochten flink bij.
Een belangrijke reden voor deze aankopen is inflatie. Na de coronaperiode stegen de prijzen in veel landen snel. Geld werd daardoor minder waard: met hetzelfde bedrag kon je minder kopen. Goud wordt gezien als bescherming tegen dit verlies aan koopkracht. De waarde ervan blijft over langere tijd vaak beter overeind dan die van gewoon geld.
Daarnaast willen centrale banken hun bezit spreiden. Veel landen hadden een groot deel van hun reserves in Amerikaanse dollars. Door ook goud te kopen, worden zij minder afhankelijk van één munt. Dit spreiden van risico noemen we diversificatie. Het zorgt voor meer stabiliteit als de waarde van een munt daalt. Vooral centrale banken in opkomende landen, zoals in Azië en Oost-Europa, wilden hun grote voorraad dollars afbouwen. Goud is voor hen een manier om die afhankelijkheid te verkleinen zonder in te leveren op zekerheid.
Naast economie speelt ook de politiek een grote rol. Een belangrijk moment was de oorlog in Oekraïne. Nadat Rusland dat land binnenviel, bevroren westerse landen een groot deel van de Russische reserves die in dollars en euro’s stonden. Rusland kon dat geld niet meer gebruiken. Voor veel andere landen was dit een waarschuwing: geld dat bij buitenlandse banken staat, kan worden geblokkeerd.
Goud is anders. Wanneer een land het goud in eigen kluizen bewaart, kan niemand het bevriezen of afpakken. Daarom is goud voor sommige landen aantrekkelijk geworden als een veilige bezitting die niet gevoelig is voor sancties. Ook de toenemende spanningen tussen grote landen, zoals de Verenigde Staten en China, versterken deze wens naar meer zekerheid.
Al deze vraag heeft ook invloed op de prijs. Doordat centrale banken zo veel goud kopen, stijgt de goudprijs. In 2025 brak goud verschillende records en steeg de prijs tot ver boven de 3.000 dollar per troy ounce. Het was daarmee een van de sterkste jaren voor goud in decennia. De aankopen door centrale banken zijn niet de enige oorzaak, maar ze vormen wel een stevige bodem onder de markt. Zolang deze banken blijven kopen, is er een grote en stabiele vraag. Veel experts verwachten dan ook dat de vraag voorlopig hoog blijft, omdat de onzekerheid in de wereld niet snel zal verdwijnen.
De afgelopen vijf jaar laten duidelijk zien dat goud nog altijd belangrijk is. Centrale banken kopen het om zich te beschermen tegen inflatie, om hun bezit te spreiden en om onafhankelijk te blijven in een onrustige wereld. Voor gewone spaarders en beleggers is dat een interessant signaal. Als de grootste banken ter wereld goud zien als een veilige waarde, geeft dat inzicht in waarom ook steeds meer mensen een deel van hun vermogen in edelmetaal willen aanhouden.
Tip: Bij Cleverr kun je slim investeren in goud en zilver. En voor jouw gemak, spaar maandelijks automatisch. Klik hier om gratis je account te openen.
Gratis te downloaden. Per jaar uitgelegd, zonder beleggingsjargon.
.svg)
Vul je e-mailadres in en ontvang 26 jaar gouddata direct in je inbox.
Wie op een toegankelijke manier iets wil opbouwen voor later, kan bij Cleverr vanaf €1 starten met fysiek goud en zilver, transparant geregeld en onder AFM-toezicht.
.svg)
.svg)
.svg)
