Ontvang de nieuwste inzichten en updates gewoon in je inbox.
In februari 2022 brak de oorlog in Oekraïne uit. Binnen enkele maanden was de energierekening van miljoenenNederlanders verdubbeld. Boodschappen werden duurder. De inflatie steeg naar het hoogste niveau in decennia. De verbinding tussen oorlog en inflatie lijkt misschien ver weg, maar is verrassend direct. In dit artikel leggen we uit hoe eengewapend conflict aan de andere kant van Europa jouw dagelijkse kosten omhoog stuwt en wat je daar zelf aan kunt doen.
In dit artikel lees je:
Oorlog veroorzaakt inflatie via meerdere kanalen tegelijk. Dat maakt het effect zo breed en zo snel voelbaar.
Energieprijzen stijgen als aanvoer wegvalt
Energie is de ruggengraat van elke economie. Als een grote producent van olie of gas wegvalt uit de wereldmarkt, stijgt de prijs direct. Rusland was voor de oorlog in 2022 verantwoordelijk voor circa 40% van het aardgas dat Europa gebruikte. Toen die aanvoer stagneerde en Europa alternatieven moest zoeken, schoten de energieprijzen omhoog.
Gas werd in Europa op sommige momenten in 2022 meer dan tien keer zo duur als normaal. Elektriciteit volgde, omdat eengroot deel van de elektriciteitsproductie afhankelijk is van gas. Dat werkte door in vrijwel alles: van het verwarmen van huizen en fabrieken tot het transport van goederen.
Grondstoffen raken in de knel
Oekraïne en Rusland zijn samen goed voor een groot deel van de wereldwijde productie van tarwe, mais, zonnebloemolieen kunstmest. Door de oorlog viel een deel van die productie weg of kon niet meer worden geëxporteerd via de Zwarte Zee.
De wereldmarktprijzen voor graan schoten omhoog. Kunstmest werd duurder omdat gas een grondstof is voor de productieervan. Boeren over de hele wereld betaalden meer voor inputs, en rekenden dat door in de prijs van hun producten. Zo werd brood, pasta en frituurvet in Nederlandse supermarkten merkbaar duurder.
Aanvoerketens raken verstoord
Oorlog verstoort niet alleen de productie van grondstoffen, maar ook de logistiek. Havens raken geblokkeerd, transportroutes worden omgeleid en verzekeringspremies voor scheepvaart in conflictgebieden stijgen sterk. Dat maakttransport duurder, wat doorwerkt in de prijs van elk product dat over zee vervoerd wordt.
Bovendien zorgt onzekerheid over toekomstige leveringen ervoor dat bedrijven grotere voorraden aanleggen. Dat verhoogtde vraag tijdelijk en duwt prijzen verder omhoog.
Overheidsuitgaven stijgen
In tijden van oorlog geven overheden meer uit. Aan defensie, aan steun voor vluchtelingen, aan noodmaatregelen voorenergie. Die extra uitgaven moeten ergens vandaan komen: via hogere belastingen, meer leningen of het bijdrukken van geld. Al die opties kunnen bijdragen aan hogere inflatie.
Nederland en andere Europese landen troffen in 2022 en 2023 dure maatregelen om de energiecrisis te beheersen: prijsplafonds, subsidies en compensaties. Die maatregelen kostten miljarden en werden deels gefinancierd via schuld.
De impact van de oorlog in Oekraïne op de Nederlandse economie was groot en direct voelbaar.
Van 3% naar 14% in één jaar
Begin 2022 lag de inflatie in Nederland rond de 3%. Dat was al iets hoger dan normaal, mede door het economisch herstelna corona. Maar na de uitbraak van de oorlog in februari 2022 steeg de inflatie razendsnel. In september 2022 bereikte de Nederlandse inflatie ruim 14%, het hoogste niveau in meer dan veertig jaar.
De energiecomponent was verantwoordelijk voor het grootste deel van die stijging. Zonder energie lag de zogehetenkerninflatie dat jaar veel lager. Maar voor huishoudens maakte dat weinig uit: ze betaalden de volledige rekening.
Gemiddeld €300 per maand meer aan energie
In het piekjaar 2022 betaalden veel Nederlandse huishoudens met een variabel energiecontract gemiddeld €200 tot €400 per maand meer dan een jaar eerder. Voor gezinnen met een lager inkomen was dat een enorme aanslag op het maandbudget.
De overheid greep in met een energieprijsplafond en eenmalige compensaties. Maar ook daarmee bleef de energierekeningvoor velen substantieel hoger dan voor de oorlog.
Voedsel volgde met vertraging
De voedselinflatie liep iets achter op de energieprijsstijging. Dat heeft te maken met hoe de keten werkt: de hogere kostenvan energie, transport en kunstmest werkten pas later door in de supermarktprijzen. In 2023 bleef de voedselprijsinflatie in Nederland hardnekkig hoog, ook nadat de energieprijzen al waren gedaald.
Geopolitieke onzekerheid vraagt om bescherming van je vermogen
✔ Goud stijgt historisch in tijden van conflict
✔ Investeer in fysiek goud vanaf €1
✔ Veilige opslag in Zwitserland
Open gratis een account bij Cleverr →
Goud heeft door de eeuwen heen de reputatie opgebouwd als veilige haven in tijden van oorlog en onzekerheid. Als beleggers bang zijn, zoeken ze zekerheid. En goud biedt iets wat weinig andere bezittingen bieden: het is niet gebondenaan een land, een munt of een overheid.
Goud steeg direct na het uitbreken van de oorlog
In de eerste weken na de Russische invasie van Oekraïne in februari 2022 steeg de goudprijs snel. Beleggers over de hele wereld zochten een veilig onderkomen voor hun vermogen. De prijs bereikte in maart 2022 een piek van meer dan €1.800 per troy ounce, een stijging van circa 10% in enkele weken.
Daarna schommelde de prijs mee met de ontwikkelingen in de oorlog en de economie. Maar op de langere termijn bleefgoud goed presteren als bewaarder van waarde tijdens een periode van hoge inflatie en geopolitieke onrust.
Historisch patroon: oorlog en goud
Het patroon van goud als veilige haven tijdens conflicten is niet nieuw. Tijdens de Tweede Wereldoorlog, de oliecrisis van de jaren zeventig, de Golfoorlog en de financiële crisis van 2008 steeg de vraag naar goud telkens als de onzekerheidtoenam.
Dat maakt goud interessant als onderdeel van een gespreide portefeuille, juist omdat het zijn waarde behoudt of zelfs stijgtop momenten dat andere beleggingen onder druk staan.
Geopolitieke risico's zijn nog niet voorbij
De oorlog in Oekraïne duurt voort. En ook elders in de wereld zijn er geopolitieke spanningen die de prijzen van energie engrondstoffen kunnen beïnvloeden. Conflicten in het Midden-Oosten, spanningen rond Taiwan en handelsconflicten tussengrote economieën zijn factoren die de inflatie op elk moment kunnen opstuwen.
Dat maakt het verstandig om ook in rustigere tijden na te denken over hoe je je vermogen beschermt tegen geopolitiekeschokken.
Je kunt geopolitieke onrust niet voorspellen of voorkomen. Maar je kunt je vermogen wel zodanig inrichten dat je minder kwetsbaar bent voor de economische gevolgen ervan.
Dit artikel is onderdeel van een reeks over inflatie in Nederland. Lees ook:
→ Inflatie in Nederland (2026): het complete overzicht
→ Hoe werkt inflatie? Dit is waarom prijzen blijven stijgen
→ Waarom wordt alles duurder? De echte reden achter stijgende prijzen
→ De huidige inflatie in Nederland: wat gebeurt er nu met jouw geld?
→ Hoe bescherm je je geld tegen inflatie?
Oorlog veroorzaakt inflatie via een combinatie van hogere energieprijzen, duurdere grondstoffen, verstoorde aanvoerketensen hogere overheidsuitgaven. De oorlog in Oekraïne liet zien hoe snel dat effect kan optreden: binnen een jaar steeg de Nederlandse inflatie van 3% naar meer dan 14%.
Goud heeft historisch gezien zijn waarde bewaard en zelfs verhoogd in tijden van geopolitieke onrust. Het is daarmee eenvan de meest beproefde manieren om vermogen te beschermen tegen de economische gevolgen van conflict.
Met Cleverr investeer je eenvoudig in fysiek goud, al vanaf €1. Toegankelijk, transparant en een bewezen manier om koopkracht te beschermen als de wereld onrustig is.
26 jaar rendement, inflatie en koopkracht in één helder overzicht
.svg)
En leer meteen over het historisch rendement van goud van de afgelopen 26 jaar.
Wie op een toegankelijke manier iets wil opbouwen voor later, kan bij Cleverr vanaf €1 starten met fysiek goud en zilver, transparant geregeld en onder AFM-toezicht.
.svg)
.svg)
.svg)
